Nieuwsbrief 12 november 2019

'Hunebedbouwers op zee'

Het beeld van de prehistorie en daarmee ook van de hunebedbouwers (3350 en 2750 v.Chr.), is voor velen gebaseerd op de verhalen die we in het onderwijs voorgeschoteld hebben gekregen. Op de inhoud van de schoolboekjes is vaak het nodige af te dingen. Dikwijls zijn ze niet geschreven aan de hand van recent archeologisch onderzoek. We mogen overigens niet alleen het onderwijs de schuld geven van het verkeerde beeld van het verleden. De moderne mens heeft de eigenschap om alles dat technisch minder ontwikkeld is - of het nu huidige volkeren of de prehistorie betreft - als primitief te omschrijven. Dit 'superioriteitsgevoel' leidt tot foutieve denkbeelden over onze prehistorie. Een citaat van de Engelse schrijver L.P., Hartley geeft haarfijn aan hoe we dan wel naar het verleden moeten kijken. Hij schrijft: 'The past is like a foreign country; they do things differentley there'. Zo woonde men inderdaad in andere huizen, droeg men andere kleding en had men andere gebruiken maar het ging wel om mensen zoals wij met dezelfde gevoelens van bijvoorbeeld vreugde en verdriet.

Hunebedden zien er ruw uit maar de cultuur van de bouwers van deze grafmonumenten (ook wel trechterbekercultuur genoemd) is allerminst primitief. Men verbouwde gewassen als gierst, gerst en emmertarwe en hield schapen, geiten, koeien en varkens. De huizen waren geen eenvoudige hutten maar tweeschepige boerderijen. Men maakte prachtig versierd aardewerk waarvan ook in Emmen vele voorbeelden zijn gevonden. Bepaalde grondstoffen voor bijlen en sieraden werden van ver gehaald waarbij afstanden van honderden kilometers geen uitzondering waren. Op de voorwerpen die men maakte, kunnen we vaak het etiket 'design' plakken. Men leefde weliswaar formeel nog in de steentijd maar het eerste metaal (zelfs goud) deed al zijn intrede.

Net als tegenwoordig was men niet altijd even aardig tegen elkaar. Archeologische vondsten die daarvan getuigen zijn van verschillende plaatsen bekend. Ze zijn nogal confronterend en worden dikwijls gezien als een bevestiging van het idee dat het er in de prehistorie veel gewelddadiger aan toeging dan tegenwoordig. Dat klopt niet maar er is wel een verschil. Tegenwoordig is de schaal vele malen groter.

In 2018 werd bij Emmen een vijf jaar durend onderzoek afgerond dat duidelijk laat zien hoe ver de contacten van onze hunebedbouwers gingen. In de lezing zal ook op dit onderzoek worden ingegaan.

De 'merkwaardige' titel van de lezing klinkt onvoorstelbaar maar in de lezing wordt duidelijk waarom hij is gekozen.

Broodje Cultuur wordt gehouden op 12 november in Grandcafé Rue de la Gare, Stationsstraat 8 in Emmen en duurt van 12.00-13.45 uur. Inloop vanaf 11.30 uur. U kunt zich opgeven per mail.

Nieuwsbrief 8 oktober 2019

Schrijver Janneke Holwarda vertelt...

Janneke Holwarda, bekend van de vele romans die ze schreef, o.a. over Emmen, is dit najaar wederom bij ons te gast. Ze gaat ons een kijkje geven in 'de keuken van de schrijfster' waar ze op dit moment werkt aan een toneelstuk, poëzie, een novelle en podcasts. U kunt rekenen op een paar primeurs. Janneke zal voorlezen uit werk dat nog niet verschenen is.

Broodje Cultuur wordt gehouden op 8 oktober in Grandcafé Rue de la Gare, Stationsstraat 8 in Emmen en duurt van 12.00-13.45 uur. Inloop vanaf 11.30 uur. U kunt zich opgeven per mail.

Nieuwsbrief 10 september 2019

Zangeres Martine Salomons vertelt en zingt ondersteund door gitarist Harry Fulher

Martine Salomons is een klassiek geschoolde zangeres. Zij zal gaan vertellen over de ‘American songbook’ en waarom zij een passie heeft voor het zingen van deze liederen. Daarbij zal zij het hebben over de vraag waarom deze liederen altijd in de 'jazzhoek" worden geplaatst. Muziek hoort niet in hokjes! en dat zal zij tijdens deze lezing  ook samen met gitarist Harry Fuhler laten horen!

Broodje Cultuur wordt gehouden op 10 september in Grandcafé Rue de la Gare, Stationsstraat 8 in Emmen en duurt van 12.00-13.45 uur. Inloop vanaf 11.30 uur. U kunt zich opgeven per mail.

Nieuwsbrief 14 mei 2019

Stichting Huus van de taol, Harm Jan Lesschen, vertelt over 

‘Drenthe in beelden’

Een reis door Drenthe langs kunstwerken en monumenten

In onze Drentse dorpen en steden staat een veelvoud aan beelden, die met het verleden of het heden van Drenthe te maken hebben. Veelal zijn ze verbonden aan  sagen, legenden en bijzondere gebeurtenissen in onze provincie. Aan de hand van verhalen, gedichten, anekdotes en beelden vertelt Harm Jan Lesschen over de geschiedenis, de cultuur van Drenthe en het mooie Drentse landschap. De ‘juffer van Batinge’ rijdt voorbij, Ganzen Geesje wandelt samen met de Podagristen door Coevorden, Bartje bidt veur broene bonen en Lammechien werkt aan haar borduurwerk en in Oosterhesselen staat de tram onder stoom en Berend Botje vaart nog altijd naar Zuidlaren. Dove Peter en Waander bewaken Aalden met zijn eeuwenoude brink. In Hoogeveen staan Velden van Nevel langs de snelweg en heeft de Trommelslager een mooi plekje gevonden bij de Grote Kerk en staat het Schippersmonument zelfbewust en krachtig op het Kruis en vliegt de Veenmol door het gemeentehuis.  De duif van Marte Röling is juist gaan zitten op het bedrijventerrein Vriezerbrug om een bezoek te brengen aan Sofie de haas. Vanzelfssprekend staan we stil bij het monument Du Ciel la Liberté in Westerbork en we kijken bij het Korhoen in Orvelte. Uiteraard passeren beelden uit Emmen de revue, zoals de Teenager, de Archiefdoos, de houten beelden van Homme Venema en andere. Het zijn slechts een paar grepen uit de veelheid van beelden die voorbijkomen.Verhalen, anekdotes en gedichten in het Drents completeren de lezing.

Harm Jan Lesschen was als docent verbonden aan de stichting het Huus van de Taol en gaf regelmatig de zogenaamde Drenthe-cursussen. Daarnaast was hij tot 2016 Taolschulte van het Huus van de Taol voor de gemeente Coevorden. Hij werkte mee aan het cursusboek ‘Dieper deur Drenthe’ en was betrokken bij de ontwikkeling van een conversatiecursus Drents. Voor het streektaolblad Maandewark/oeze Volk verzorgde hij de rubriek Op de brink van. Hierin schreef hij over beelden en monumenten in de openbare ruimte van onze Drentse dorpen en steden. Hij was jarenlang als docent en directeur verbonden aan de J.W. Toebesschool/Esdal College in Oosterhesselen. Daarvoor was hij werkzaam bij het lager onderwijs in Oosterhesselen en Gees. Hij groeide op in de gemeente Westerbork op Zuidveld aan het Oranjekanaal. In Westerbork bezocht hij de lagere school en de ulo en daarna de Kweekschool in Coevorden. Momenteel houdt hij zich intensief bezig met de regionale geschiedenis, ondermeer als eindredacteur van het tijdschrift Klenckerheugte. Daarnaast is hij al jaren actief bij de stichting Hesselen Cultureel.

Broodje Cultuur wordt gehouden op 14 mei in Grandcafé Rue de la Gare, Stationsstraat 8 in Emmen en duurt van 12.00-13.45 uur. Inloop vanaf 11.30 uur. U kunt zich opgeven per mail.

Nieuwsbrief 9 april 2019

Conservator Drents fotoarchief, Mark Goslinga, vertelt over 

‘Fotografie in Drenthe tussen 1844 en 1910’

Historicus Mark Goslinga, conservator fotoarchief bij het Drents Archief te Assen, geeft aan de hand van veel beeldmateriaal een schets van de vroegste geschiedenis van de fotografie in Drenthe. Wanneer kwamen de eerste fotografen hier langs? Waar en wanneer werden de eerste ateliers geopend? Wat voor foto’s maakten fotografen in de negentiende eeuw? Wat is een daguerreotypie, een ambrotypie, een carte de visite en een stereofoto? Wanneer kwam de amateur-fotografie op? Naast het algemene beeld van de gehele provincie is in deze lezing extra aandacht voor de eerste fotografen in Emmen.

NB: wanneer u zelf oude foto’s heeft waar u meer van wilt weten (bijvoorbeeld hoe oud ze zijn), dan kunt u deze meebrengen.

Broodje Cultuur wordt gehouden op 9 april in Grandcafé Rue de la Gare, Stationsstraat 8 in Emmen en duurt van 12.00-13.45 uur. Inloop vanaf 11.30 uur. U kunt zich opgeven per mail.

Nieuwsbrief 12 maart 2019

Sits, katoen in bloei

Gieneke Arnolli, conservator mode en textiel van het Fries Museum zal een voordracht houden over Sits, katoen in Bloei.
Sits, de handbeschilderde katoenen stof met veelkleurige bloemen die in de 17e eeuw door de V.O.C., de Verenigde Oost-Indische compagnie werd meegebracht, was destijds een ware sensatie. Deze sits was praktisch en kleurecht, ten opzichte van de  in Europa bedrukte stoffen als bedrukte wol en linnen. Vergeleken met zijde was het voordelig en zo werd mode bereikbaar voor veel mensen.  Aanvankelijk werd het vooral binnenshuis toegepast, in het midden van de 18de eeuw werd het modieus voor kleding en daarna kreeg het een plek in de Nederlandse streekdrachten. In deze lezing wordt aandacht gevraag voor de vele vormen van sits, waarvan een topcollectie wordt bewaard in het Fries Museum in Leeuwarden. Ook aan de bijzondere techniek die gebruikt werd om die houdbare kleuren te verkrijgen wordt aandacht besteed. De motieven zijn tijdloos en een feest voor het oog! 

Mis deze boeiende lezing niet; u bent van harte welkom!

Broodje Cultuur wordt op 12 maartr gehouden in Grandcafé Rue de la Gare, Stationsstraat 8 in Emmen en duurt van 11.45-13.45 uur. Inloop vanaf 11.30 uur. U kunt zich opgeven per mail.

Nieuwsbrief 12 februari 2019

Onze burgervader, Eric van Oosterhout, vertelt: 
'Taal in Emmen'
"Taal loopt als een rode draad door mijn loopbaan. Niets voor niets studeerde ik af als Neerlandicus. Dat is een uitstekende vooropleiding voor een burgemeester. Ik lees en schrijf veel. In mijn werk hou ik mij bezig met onderwerpen als: begrijpelijke overheidstaal, laaggeletterdheid en tweetaligheid.
In mijn bijdrage voor het Broodje Cultuur zullen deze thema’s aan de orde komen. Wat doen we in de gemeente Emmen aan begrijpelijke taal, bijvoorbeeld via de Brievenbrigade? Waarom moeten er taakstraffen worden uitgedeeld aan ouders die niet voorlezen? Wat is het Bondgenootschap voor een geletterd Drenthe? En waarom is de Streektaalprijs zo belangrijk? En als we dan nog tijd over hebben, is er ook nog wel even tijd voor een eigen verhaaltje van de burgemeester voor het slapen gaan."

Broodje Cultuur wordt gehouden op 12 februari in Grandcafé Rue de la Gare, Stationsstraat 8 in Emmen en duurt van 12.00-13.45 uur. Inloop vanaf 11.30 uur. U kunt zich opgeven per mail.

Nieuwsbrief 8 januari 2019

Loes Duifhuizen vertelt over:
'Porseleinschilderen'

Loes Duifhuizen komt een pleidooi houden voor haar passie porseleinschilderen.  Zij schilderde al jaren totdat ze 14 jaar geleden kennis maakte met het beschilderen van porselein. Een ontdekking en ook nog eens heel verslavend!  Zij werkt met professionele verf die wordt aangewreven met etherische oliën in een opglazuur techniek. Alle producten worden daarna 1 of meerdere keren op 800 graden gebrand in de keramiek oven. Loes geeft sinds 10 jaar les in haar atelier in Dalen en werkt ook in opdracht. Ze laat graag zien wat er allemaal mogelijk is en vertelt over de geschiedenis van het porselein en de vele varianten van het Delfts-blauw.

Broodje Cultuur wordt op 13 november gehouden in Grandcafé Rue de la Gare, Stationsstraat 8 in Emmen en duurt van 11.45-14.00 uur. Inloop vanaf 11.30 uur. U kunt zich opgeven per mail.

Nieuwsbrief 11 december 2018

Wouter Kalkman vertelt:
'Wanneer je alles is ontvallen, zijn er altijd nog verhalen...'

Wouter Kalkman geboren 1957 en sinds 1987 inwoner van Emmen. Communicatieadviseur en daardoor nieuwsgierig naar de hype die storytelling heet.
Opgeleid als Chief Storyteller (2016) bij de Storytellingacademy van Mieke Bouma en Henk Hofman. Daarna de basiscursus Verhalen vertellen bij de Vertelacademie van Raymond den Boestert. De titel van zijn "meesterproef" luidt: 'Ik zoek het niet.' Verhalen en de vraag om te vertellen komen op je pad. Je kunt dat niet goed dwingen.

In de lezing "Als alles je is ontvallen, zijn er altijd nog de verhalen" neem ik de luisteraars op een luchtige manier mee door het landschap van verhalen en van verhalen vertellen. Wat nu een modeverschijnsel lijkt te zijn, is zo oud als de sprekende mensheid zelf. Daarmee is dan gelijk aangegeven dat iedereen het kan. Maar: of we daar op 11 december ook aan toe zullen komen? Dat zal de tijd leren.    

Broodje Cultuur wordt op 13 november gehouden in Grandcafé Rue de la Gare, Stationsstraat 8 in Emmen en duurt van 12.00-13.40 uur. Inloop vanaf 11.30 uur. U kunt zich opgeven per mail.

Nieuwsbrief 13 november 2018

Bert Finke vertelt over o.a. Den Oever een buurtschap vlakbij Emmen

Den Oever is een kleine buurtschap ten zuiden van Emmen. De eerste bewoning is bekend van 1560. Aan het begin van de 19e eeuw was het buurtschapje uitgegroeid tot vier boerderijen. Door een grote brand in de zomer van 1846 bleef er maar één boerderij staan.

Iets noordelijker werd een nieuwe buurtschap gesticht met vijf boerderijen, in het begin onder de naam Nieuwen Oever. Omdat er in het midden van de 20e eeuw een rondweg aan de zuidkant van Emmen kwam, met een verbinding naar Klazienaveen, sneuvelden bijna alle boerderijen onder de slopershamer nadat ze waren aangekocht door de gemeente Emmen.

De laatste boerderij op de Nieuwen Oever brandde af in 1892, maar werd herbouwd. En de boerderij in de oude buurtschap Den Oever brandde af op Eerste Paasdag 1976 en werd ook herbouwd. Daarmee waren alle oorspronkelijke boerderijen verdwenen.

Bert J. Finke beschrijft de behuizing- en bewoningsgeschiedenis van alle boerderijen die tot het midden van de 19e eeuw in de buurtschap Den Oever werden gebouwd. Een reconstructie aan de hand van diverse bronnen laat zien waar de afgebrande boerderijen oorspronkelijk hebben gestaan. Genealogieën van de families Ten Oever (1560-1741) en Oevermans (1741-heden) maken de band tussen de erven en de families aanschouwelijk.

Broodje Cultuur wordt op 13 november gehouden in Grandcafé Rue de la Gare, Stationsstraat 8 in Emmen en duurt van 12.00-13.40 uur. Inloop vanaf 11.30 uur. U kunt zich opgeven per mail.